Hip hop dansının tarihini yalnız kliplerde görülen hareketlerden başlatmak, onu üreten toplulukları arka planda bırakır. Hip hop; müzik, dans, söz, görsel ifade ve sosyal buluşmaların birbirini etkilediği bir kültürel alandır. Dans bu ilişkilerin içinde gelişmiştir.
Bu rehber Bronx’taki başlangıç anlatısını, farklı dans geçmişlerini ve bugünkü öğrenme açısından kaynak okuma yollarını ele alır. Bir kültürü tek duyguya, tek toplumsal mesaja veya değişmez bir alt tür ağacına indirgemez.
Bronx: Bir parti, daha geniş bir topluluk tarihi
11 Ağustos 1973’te Cindy Campbell ile kardeşi DJ Kool Herc’in Bronx, 1520 Sedgwick Avenue’de düzenlediği parti, hip hop tarihinin önemli simgesel anlarından biridir. ABD Ulusal Arşivleri’nin kaydı bu buluşmayı ve DJ’nin vurmalı bölümleri uzatmasıyla dansçılara açılan alanı anlatır.
Bu tarihi, bütün kültürün bir gecede eksiksiz icat edildiği biçiminde okumamak gerekir. Partiyi düzenleyenler, sesi taşıyan donanım, dans edenler, görsel duyurular ve mahalle ilişkileri birlikte düşünülmelidir. The Henry Ford’un Kool Herc koleksiyonu açıklaması, nesneler ve kişisel geçmiş üzerinden bu bağlama yaklaşır.
Siyah Amerikalı, Karayip kökenli ve Latin toplulukların katkılarını tek bir figürün hikâyesi içinde eritmeyin. Yoksulluk ve ayrımcılık tarihsel bağlamın parçasıdır; fakat gençlerin yaratıcılığını yalnız şiddet veya yoksunlukla açıklamak da yaşanan kültürel hayatı eksik anlatır. Kutlama, paylaşım, rekabet ve kişisel ifade aynı ortamda bulunabilir.
DJing, MCing, breaking ve görsel ifade
Hip hop çoğu giriş anlatısında DJing, MCing, breaking ve graffiti ile açıklanır. Bu çerçeve bir başlangıç haritasıdır; yaşayan kültürün bütün boyutlarını bitiren kapalı bir liste değildir. Bilgi aktarımı, giyim, dil ve yerel topluluk ilişkileri de araştırılabilir.
Smithsonian’ın Washington’daki sosyal dans alan araştırması, hip hop’u yalnız bir dans stili olarak değil, çok yönlü bir ifade alanı olarak ele alır. Aynı yazı sosyal dans ile gösteriye dönük dansın farklı kullanımlarını da görünür kılar. Her dansçının akrobatik gösteri yapması gerektiği sonucu çıkmaz.
| Alan | Bakılabilecek kaynak | Sorulacak soru |
|---|---|---|
| Müzik ve DJ | Set, kayıt, söyleşi veya donanım | Sesin hangi bölümü nasıl kullanılmış? |
| Dans | Dansçı anlatımı, parti veya performans kaydı | Hareket hangi ortamda ve kimlerle paylaşılmış? |
| Söz ve MC | Ses kaydı veya sanatçının açıklaması | Sözün işlevi ve hitap ettiği topluluk nedir? |
| Görsel ifade | İzinli arşiv görüntüsü, afiş veya sanatçı kaydı | Üreten kişi, tarih ve kullanım bağlamı belli mi? |
Aynı kültürel dolaşım, aynı köken demek değildir
Breaking’in New York hip hop çevresiyle ilişkisi güçlüdür. Popping ve locking ise Kaliforniya’daki funk dansı çevreleri ve farklı yaratıcılarla ilişkilidir. Daha sonra televizyon, film, etkinlik ve öğretim alanlarında birlikte anılmaları, başlangıçlarını aynı yapmaz.
Locking’in tarihini araştırırken The Lockers’ın kendi tarih kaydı gibi katılımcıların onayladığı kaynaklara başvurabilirsiniz. Dansın gelişimi, grubun kuruluşu ve daha sonraki gösterileri ayrı bilgiler olarak okunmalıdır. Bir kişinin tüm dansları icat ettiği veya bir klibin bütün geçmişin başlangıcı olduğu söylenmemelidir.
Yayılmayı on yıllık kutulara sıkıştırmayın
“1970’ler breaking, 1980’ler popping, 1990’lar freestyle” gibi çizelgeler, aynı zamanda süren farklı pratikleri görünmez kılar. Bir filmin veya televizyonun bir dansı geniş kitlelere göstermesi ile dansın o tarihte doğması aynı şey değildir. Sosyal dans, battle ve sahne çalışmaları da birbirinin yerini tamamen almış aşamalar değildir.
Krump, house veya belirli koreografi etiketlerini bütün olarak hip hop’un zorunlu alt dalı diye sıralamak yerine kendi topluluk ve müzik bağlamlarını araştırın. Bir müziğin adıyla bir dansın adını eşleştiren basit tablo, tarihi açıklamaya yetmez.
Başlangıç öğrencisi kültürü nasıl araştırabilir?
- Bir küçük soru seçin: Bir dans adı, bir topluluk veya belirli bir kayıt.
- Kaynağı tanıyın: Dansçının kendi anlatısı mı, müze kaydı mı, daha sonraki bir özet mi?
- Tarihleri ayırın: Olay tarihi, kaydın tarihi ve yayım tarihi aynı olmayabilir.
- Katkıları not edin: Dansçı, DJ, ekip ve topluluk adlarını bağlamıyla kaydedin.
- Belirsizliği koruyun: Kaynaklar farklı anlatıyorsa tek bir kesin tarih uydurmak yerine farkı belirtin.
Bir hareketi öğrenirken adını ve kimden öğrendiğinizi sormak, kültür araştırmasını günlük dersle bağlar. Kaydı paylaşırken kaynak ve hak bilgisine dikkat etmek de bu ilişkinin parçasıdır. Arşivde görünür olması, bir görselin veya koreografinin izinsiz kullanılabileceği anlamına gelmez.
İfade ve toplumsal bağlamı nasıl okumalı?
Hip hop’un toplumsal eleştiri ve kimlik ifadesiyle ilişkisi vardır; fakat her jestin aynı mesajı taşıdığını söylemek doğru olmaz. Dansçının kendi niyetini, etkinliği ve müziği öğrenmeden “bu hareket öfkedir” veya “bu tarz travma anlatır” diye kesin yorum yapmayın. Gözlem ile yorum arasındaki ayrımı açık tutun.
Sık sorulan sorular
Hip hop yalnız bir müzik türü mü?
Hayır. Müzik önemli bir parçasıdır; dans, söz, görsel ifade ve topluluk pratikleriyle birlikte araştırılır.
11 Ağustos 1973 bütün hareketlerin icat edildiği tarih mi?
Bu parti önemli bir simgesel başlangıçtır. Farklı katkıların ve önceki pratiklerin tamamını bir gecelik icada indirgememek gerekir.
Bir dansı televizyonda ilk görmek doğum tarihini gösterir mi?
Hayır. Görünürlük ve yayılma tarihi ile yerel gelişim tarihi farklı olabilir.
Dans öğrenmek için bütün tarihi bitirmeli miyim?
Hayır. Hareketle birlikte kullanılan adları, kaynağı ve kültürel bağlamı küçük sorularla araştırabilirsiniz. Öğrenme ve araştırma birlikte ilerleyebilir.
Farkları breaking, popping ve locking, dinlemeyi müzikalite rehberi, geniş çerçeveyi street dance kültürü yazısıyla sürdürebilirsiniz. Dorian’daki güncel ders bilgisi için İzmir hip hop dans kursu sayfasındaki başvuru yolunu kullanabilirsiniz.
